Table of Contents
1 เมื่อโลกาวินาศไม่ได้พรากความเลื่อมล้ำ
สุดเส้นเมฆขาวยาวเงิน โดย กิตติศักดิ์ คงคา เป็นนวนิยายไซไฟ กึ่ง ๆ ดิสโทเปีย ที่แฝงทั้งแนวคิดศาสนาและปรัชญาสอดแทรก มีเทคโนโลยีทันสมัยอย่าง ปัญญาประดิษฐ์ การแพทย์ล้ำสมัย แต่ระบบการปกครองล้าสมัยที่ค่อย ๆ ดึงให้ผู้อ่านคิดและตั้งคำถามตลอดทั้งเรื่อง โดยเฉพาะต้องเอาใจช่วยตัวละครอย่างอนาวิลให้ได้พบกับแม่อีกครั้ง
เรื่องราวของโลกในปี 0076 หลังเกิดโลกาวินาศ เกิดการสร้างสังคมขึ้นมาใหม่ในดินแดนที่ชื่อว่า นครรัฐภารตสถาน มีการนำเอาระบบอินเดียกลับมาใช้ใหม่คือการแบ่งแยกชนชั้นวรรณะ อนาวิล เด็กหนุ่มที่เกิดในชนชั้นวรรณะต่ำสุดจะต้องถูกควักลูกตาตั้งแต่เกิด เขาใช้ชีวิตด้วยการมีปัญญาประดิษฐ์เสมือนดวงตา คอยอธิบายเหตุกาณ์ต่าง ๆ ให้เขา แม้ว่าอนาวิลจะจบการศึกษาเทียบเท่ากับวรรณะอื่น ๆ แต่เขาทำได้เพียงงานที่สวรรณะไม่ทำอย่างเช่นจัดการสิ่งปฏิกูลเพื่อนำเงินมาดูแลแม่ที่รักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลโดยไม่รู้ตัวเลยว่าโรคที่แม่เป็นอยู่ไม่ใช่อาการปกติ จนมาถึงเหตุการณ์โลกกาวินาศอีกครั้งที่ทำให้ตัวเขาและโลกทั้งใบเกิดการเปลี่ยนแปลง
อนาวิล เด็กหนุ่มที่เติบโตมาจากการกดขี่ทางชนชั้น ถูกควักลูกตาออกตั้งแต่เกิด นอกจากจะสร้างอารมณ์ให้ผู้อ่านสะเทือนใจแล้วยังสะท้อนให้เห็นถึงความโหดร้ายภายในสังคมที่มนุษย์ทำกับมนุษย์ อีกทั้งยังเป็นสัญลักษณ์ของการถูกปิดกั้น อนาวิลรับรู้เรื่องราวต่าง ๆ ผ่านปัญญาประดิษฐ์แต่ในตอนท้ายเขามีโอกาสได้เห็นอีกครั้งด้วยสายตาของตัวเอง มันทำให้รู้ว่าสิ่งที่เขาเข้าใจในโลกไม่มีอะไรจริงเหมือนกับที่ตาตัวเองได้เห็น อนาวิลถูกจำกัดให้อยู่ในสถานที่ที่จัณฑาลอยู่ได้และไม่สามารถไปที่อื่นได้ แม้แต่การทำงานในตำแหน่งสูง ๆ ก็มีไว้สำหรับสวรรณะเท่านั้น
การกดขี่เกิดขึ้นภายใต้ค่านิยมมาตลอด ผู้อ่านจะได้รับความรู้สึกสิ้นหวังจากตัวอนาวิลกับระบอบชนชั้นที่ผู้น้อยไม่สามารถลืมตาอ้าปากได้ อนาวิลเป็นตัวละครที่ไม่เพียงแต่ต้องต่อสู้ชีวิตกับโลกหลังโลกาวินาศ แต่ยังต้องต่อสู้กับโชคชาตาชีวิตของตัวเอง เขาเป็นตัวละครที่ไม่ได้มีลักษณะของ ฮีโร่ (Heroes Character) เป็นเพียงเด็กหนุ่มที่ดิ้นรนเอาตัวรอดกับระบอบสังคมที่ไม่เป็นธรรม อนาวิลไม่เพียงแต่แสดงให้เห็นถึงความไม่เท่าเทียม แต่ยังเป็นตัวแทนของชนชั้นล่างที่ไม่มีสิทธิเรียกร้องสิ่งใด อีกทั้งยังทำให้เห็นถึงคุณค่าชีวิตของมนุษย์ที่ไม่ว่าจะอยู่ในวรรณะใดก็ไม่สมควรถูกลดทอนความเป็นคน
นครรัฐภารตสถาน เป็นเมืองที่แบ่งสังคมออกเป็นวรรณะอย่างชัดเจน แต่ละคนถูกกำหนดสถานะตั้งแต่ยังไม่เกิด ผู้ที่เกิดในวรรณะสูงมีโอกาสในการใช้ชีวิตได้มากกว่า อย่างเช่น โรงพยาบาลที่ไม่ให้จัณฑาลเข้าไปรักษา หรือนิรัคคฬมหาสถานที่จัณฑาลไม่มีสิทธิเข้าไป จัณฑาลไม่มีโอกาสที่จะใช้ชีวิตที่ดีแม้แต่โอกาสในการย้ายถิ่นฐานไปยังดาวอังคารก็ไม่ได้รับโอกาส
แม้ว่าปัจจุบันจะมีการออกกฎห้ามการเลือกปฏิบัติตามวรรณะในประเทศอินเดีย แต่ระบบวรรณะยังมีอิทธิพลในประเทศและยังคงเป็นค่านิยมฝังแน่นที่คอยกดขี่ประชาชนเรื่อยมา กลับกันในประเทศไทยยังคงมีการเกิดความเหลื่อมล้ำทางชนชั้น เช่น การเข้าถึงสวัสดิการของรัฐ การศึกษา สาธารณะสุข หรือการเลื่อนชนชั้นในไทยยังคงเป็นเรื่องยาก หากหลายคนได้อ่านคงพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ความเหลื่อมล้ำทางชนชั้นไม่เคยหายไป ดังนั้นนครรัฐภารตสถานจึงเป็นเสมือนสัญลักษณ์ของสังคมที่เต็มไปด้วยความไม่เท่าเทียมทางอำนาจและชนชั้น
2 ความรู้สึกหลังอ่าน
สุดเส้นเมฆขาวยาวเงินเป็นนวนิยายไซไฟเรื่องแรกที่ได้ลองอ่าน มีความเป็นวิทยาศาสตร์อ่อน ๆ บวกกับแนวดิสโทเปีย การเอาใจช่วยอนาวิลตลอดทั้งเรื่องทำให้ผู้อ่านไม่รู้สึกเบื่อ อีกทั้งผู้อ่านยังต้องสืบหาปมเล็ก ๆ ที่ซ่อนอยู่ในเรื่องตามสไตล์งานเขียนฉบับ กิตติศักดิ์ คงคา ที่ได้ขึ้นชื่อเรื่องการเขียนนิยายสืบสวน การเลือกใช้คำศัพท์และวิธีการบรรยายทำให้ผู้อ่านจิตนาการบรรยากาศไปพร้อมกับตัวละคร และในตอนจบของเรื่องที่พีคมาก ๆ จนเมื่อได้อ่านจบก็ไม่อาจเข้าใจได้ว่าเรื่องอนาวิลเป็นเรื่องที่แต่งเต้มเป็นนิยายหรือเรื่องจริงที่เกดขึ้นในสังคมจากอดีตไปจนถึงอนาคต
